shokooh  
سرنوشت
گذران عمر
عمر
کتاب خواندنی

فرهنگ سازی شاه کلید گمشده ترافیک تهران

 یک روز بارانی، ترافیک سنگین، خیابان ها به پارکینگی بزرگ تبدیل شده اند و چهره شهر صحنه ای را به نمایش گذاشته که حکایتهای مختلفی را بیان می کند.
آب گرفتگی معابر، سرریز شدن آب جدول ها در خیابان، البته به همراه انواع و اقسام زباله های موجود در آن، عبور افراد از عرض خیابان در حالی که کفش هایشان در آب غوطه ور است و آنها را نمی توان دید، مشاجره رانندگان با یکدیگر، بوق زدن های متوالی، چهره معصوم کودکان به همراه والدین خود در حالی که گونه هایشان از سردی هوا به سرخی گرائیده و مرتب دستانشان را گرم می کنند و منتظر روان شدن ترافیک هستند تا به مقصد برسند، صحنه هایی است که توجه هر رهگذری را به خود جلب می کند.
دقایق به کندی می گذرد تا اینکه ترافیک روانتر می شود، عده ای از مردم هنوز در کنار خیابان منتظر ایستاده اند، برخی رانندگان که از انتظار زیاد خسته شده و یا برای رسیدن به مقصد عجله دارند، بی تفاوت به این نگاه های منتظر، با سرعت از کنار چشمان خسته کودکان و نگاه سرد بزرگترها می گذرند، وای کاش آرام می گذشتند و آبهای جمع شده باران را نثار پیاده ها نمی کردند!
«ترافیک» گاهی با نزول باران این رحمت الهی، همراه می شود ولی آیا هنگام نزول این رحمت و نعمت با ارزش، «رفتارهای اجتماعی» نیز مطابق با ارزش ها و فرهنگ جامعه صورت می گیرد؟
با توسعه و پیچیده شدن روابط بشری، جامعه نیز به شدت نیازمند رویکردهای «فرهنگی» و به عبارت دیگر «فرهنگسازی» است.
توسعه رفتارهای مثبت، پرهیز از خشونت، توجه به حقوق دیگران، توجه به بهداشت روانی و سلامت عمومی، مراعات قوانین شهروندی، توجه به مسائل شهری از قبیل ترافیک، حمل و نقل، تبلیغات شهری و هزاران هزار موضوع دیگر در حوزه فرهنگ عمومی و شهری قرار دارند و بی توجهی به هر یک از این موارد می تواند آثار زیانباری را بر توسعه شهری برجای گذارد.
تحقیقات نشان می دهد که عوامل روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی و رفتاری به عنوان عوامل حفظ سلامت فردی عمل می کنند، به طوری که هر یک از این عوامل در صورتی که در جامعه ای با ضعف همراه باشد، برای اجتماع مشکلاتی را فراهم خواهد ساخت.
صرفنظر از جایگاه و میزان اثرگذاری عوامل فرهنگی بر رفتار افراد، آنچه در این میان حیاتی به نظر می رسد، میزان تأثیرگذاری ارزش های مورد احترام افراد و جامعه و رفتار مبتنی بر این ارزش ها است که بر تصمیمات و انتخاب های فردی نیز تأثیر بسزایی خواهند داشت.
گرچه همه ما به فراخور نقش هایی که برای خود قایل هستیم، به بازنگری و تغییر رفتارمان در قبال سلامت جامعه محتاجیم ولی نمی توان بدون در نظر گرفتن پارادایم ارزشی، مبانی نظری و رویکردهای اخلاقی و فرهنگی از افراد جامعه، رفتاری مناسب و مبتنی بر علم و منطق انتظار داشت و نقش های مردم و جامعه را خارج از آن ارزش ها تعریف کرد.
کارشناسان ترافیک بر این باورند که حدود ۴۰ درصد از مشکلات ترافیک ناشی از عدم آشنایی شهروندان با فرهنگ رفت و آمد در شهر است.
در کلان شهر تهران که به عنوان یکی از آلوده ترین و پرترافیک ترین پایتخت های جهان شناخته می شود، به «فرهنگ ترافیک» کمتر اهمیت داده شده، در حالی که «فرهنگ» و «آموزش» می تواند نقش مؤثری در حل معضل ترافیک داشته باشد.
سه عامل «انسان، راه، وسیله نقلیه» از عوامل تأثیرگذار بر ترافیک هستند که متأسفانه به دلیل عدم همخوانی با مدل های تعریف شده جهانی، در هر سه مورد دچار ضعف و مشکل است.
متخصصان ترافیک تاکنون با بررسی علل بروز ترافیک و لاینحل ماندن آن در موارد بیشماری به نقد دو عامل تأثیرگذار بر آن یعنی «راه» و «وسیله نقلیه» پرداخته و از کنار عامل قابل نقد یعنی «انسان» به سطحی گذر کرده اند، در حالی که عامل «انسان» نقش بسیار مهمی بر ایجاد ترافیک دارد.
در راستای عامل انسانی، علت اصلی لاینحل ماندن مشکل ترافیک پایتخت را می توان در خلأ فرهنگی آن جست وجو کرد.
بررسی ها نشان می دهد با وجود آنکه بسیاری از کلان شهرهای دنیا ویژگی های همسان ما را از لحاظ تردد دارند، اما ترافیک آنها به سنگینی تهران نیست.
نبود هماهنگی و رشد عملکردهای مستقل توسط متولیان ترافیک، توجه بیش از اندازه به مسائل و مشکلات حاشیه ای، ضعف مدیریت شهری و نبود متولی واحد حتی در حوزه حمل و نقل موجب فراموشی اهداف اصلی و ملی که همان حل معضل ترافیک است شده، تا آنجا که حتی اجرای برخی طرح های تسهیلاتی ترافیکی در کشور همچنان با مشکلاتی روبرو می شود.
بنابراین حل معضل «ترافیک» و «فرهنگ سازی» در این رابطه، همکاری بیشتر همه وزارتخانه ها و سازمان های متولی امر آموزش از جمله وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت راهنمایی و رانندگی ناجا و سازمان های شهرداری،
صدا و سیما و حتی رسانه های تأثیرگذار را می طلبد.
همچنین ایجاد ارتباط و همکاری گسترده و نزدیک فنی و تخصصی با مجامع علمی و دانشگاه های داخلی و بین المللی و به روز کردن تجهیزات و فناوری مورد استفاده راهنمایی و رانندگی با همکاری کلیه سازمان های درگیر و مسئول در امر حمل و نقل و ترافیک از جمله راهکارهای حل این معضل اجتماعی- فرهنگی است.
از جمله راهکارهای دیگری که تا حدودی می تواند به رفع مشکل ترافیک کمک کند، تشکیل مرکز تحقیقات ترافیک راهنمایی و رانندگی و ارتباط تنگاتنگ میان این مرکز و کلیه مراکز مطالعاتی و تحقیقاتی کشور در امر حمل و نقل است.
بدیهی است این اقدامات زمانی می تواند به درجه ای از مطلوبیت برسد که همگام با تشکیل این نهادها، فرهنگ سازی همسو نیز برای آن در نظر گرفته شود.

منبع: ایرنا

نقل از بانک اطلاعات نشریات کشور   www.magiran.com

 

///////////////////

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *