shokooh  
سرنوشت
گذران عمر
عمر
کتاب خواندنی

ذخایر و پتانسیلهای عمده طلا در ایران

ذخایر موجود در ایران قابل توجه می باشد ولیکن میزان ذخائر مذکور به صورت قطعی نیست و اکتشاف در برخی از آنها در حال انجام است. کشور ایران پتانسیل خوبی از نظر ذخایر طلا دارد.
میزان ذخایر ایران در سال۱۳۸۱، ۲۰۹ تن و در سال ۱۳۸۳، ۲۵۰ تن سنگ طلا برآورد شده است.
از مهمترین منابع امید بخش طلا در ایران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
منطقه متالوژنی آذربایجان، منطقه متالوژنی همدان – اراک، منطقه متالوژنی اصفهان، یزد و کرمان، منطقه متالوژنی سمنان – تهران، منطقه متالوژنی خراسان – سیستان و بلوچستان. میزان ذخایر ایران در سال ۱۳۸۰، ۳۹۸/۸۸۱۳ هزار تن سنگ طلا برآورده شده است.
موقعیت تکتونو ماگمایی ایران آن را در قلمرو مناطق پتانسیل‌دار برای کانی سازی طلای هیدروترمال قرار می‌دهد. فعالیت‌های ماگمایی قوسی و پشت قوسی که در اغلب نقاط دنیا به عنوان پتانسیل‌های مهم طلا معرفی شده‌اند، در ایران نیز گسترش زیادی داشته‌اند.
توده‌های گرانیتوئیدی نوع I در این قوسهای ماگمایی به داخل ردیف‌های ضخیم سنگ‌های آتش‌فشانی و آذرآواری ترشیاری (عمدتاً ائوسن نفوذ نموده و باعث دگرسانی گسترده و تشکیل کانسارهای مس پورفیری شده است که فعالیت‌های انتهایی این توده‌های گرانیتوئیدی منجر به تشکیل کانی‌سازی طلا از نوع رگه‌ای گردیده است.
علاوه بر آن عبور کمربند افیولیتی آلپ- هیمالیا از شمال غرب تا جنوب شرق ایران، این کشور را درردیف پتانسیل‌های کانی سازی طلا از نوع لیسونیتی نیز قرار می‌دهد.
بررسی‌های اخیر نشان داده است که تشابه زیادی بین موقعیت زمین‌شناسی ایران و جنوب‌غرب امریکا وجود دارد که از آن جمله: فاز فشارشی لارامید، ماگماتیسم گسترده سنوزوئیک میانی،‌ ساختمان‌های بالا آمده پس سنگ دگرگونی قدیمی، کانسارهای بزرگ مس پورفیری، کانی سازی و دگرسانی گسترده در زمان الیگوسن می‌باشد.
همچنین وجود توده‌های فلسیک سنوزوئیک میانی عمدتاً تیپ I، ساختمان‌های مناسب،‌ زون‌های دگرسانی گسترده با سطح فرسایش پائین و سنگ میزبان با قابلیت نفوذ بالا نیز ایران با عنوان یک منطقه مناسب جهت کانی سازی طلا نشان می‌دهد.
با توجه به موارد فوق الذکر و وجود کانسارهای تیپ و با استفاده از تکنولوژی‌های نوین اکتشافی (داده‌های ماهواره‌ای، ژئوفیزیک هوایی و ژئوشیمیایی) و تلفیق داده‌ها در سیستم GIS می‌توان انتظار داشت که در صورت ادغام اکتشافات سیستماتیک ناحیه‌ای در زون‌های ساختاری متالوژنیکی مستعد کانی سازی طلا، در آینده ای نه چندان دور به زون‌های کانی سازی قابل توجه طلا در کشور دست یافت.
۱۴ زون ساختاری- متالوژنیکی برای پی‌جویی طلا عبارتند از :
۱- زون تکاب- ماه نشان ( آذربایجان ) شامل کانسار طلای زرشوران، داشکسن، آلوت، سقز و آق دره تکاب.
۲- نوار آتشفشانی- نفوذی ترود- چاه شیرین شامل کانسار طلای کوه زرد دامغان، کانسار باغو، طلای گندی معلمان و کانسار رگه‌ای دارستان.
۳- نوار آتشفشانی- نفوذی کاشمر- تربت حیدریه شامل کانسارکوه زر کاشمر، ارغش، طرقبه و کلاته چوبک و چلبو کاشمر.
۴- نوار آتشفشانی- نفوذی کالی کافی- کوه کشکی شامل کالکافی- خونی، جنوب شرق ده‌شیر
۵- منطقه جبال بارز.
۶- زون رفسنجان- شهر بابک شامل اثر طلای در باغ.
۷- زون ده‌سلم- بیرجند
۸- زون فردوس- خوسف
۹- زون دگرگونه گلپایگان شامل طلای موته.
۱۰- نوار دگرگونه- پلوتونیک همدان- اراک شامل کانسار طلای آستانه اراک.
۱۱- زون ماکو- سلماس.
۱۲- زون آتشفشانی نفوذی کوه دم- ریز آب مریم.
۱۳- زون اهر- ارسباران شامل طلای خاروانا، مسجد داغی جلفا.
۱۴- نوار آتشفشانی- نفوذی طارم شامل آق کند- هشتجین.

زایش طلا در کشور همانند دیگر عناصر شرایط مطلوبی دارد بیش از ۵۰ کانسار و اندیس معدنی تاکنون در کشور گزارش شده است از جمله معادن و ذخایر مهم طلا می توان به ذخایر موته اصفهان (با ذخیره ۳ تا ۴ تن طلا و عیار ۳ گرم در تن)، ارغش نیشابور (با ذخیره ۶ تن و عیار ۴ گرم در تن)، کوه زر دامغان، باغو دامغان، کوه زرکاشمر، کالکافی خونی اصفهان، زرین اردکان، طرقبه مشهد(با ذخیره ۵/۳ تن و عیار ۴ گرم در تن)، گندی معلمان سمنان (با ذخیره ۴ تن و عیار ۱۵ گرم در تن)، دارستان دامغان، مسجد داغی جلفا، سقز کردستان آلوت کردستان، با کرویان سقز (با ذخیره ۶ تن و عیار ۳ گرم در تن)، زرترشت فاریاب، گلوگاه مازندران، پس قلعه تهران، قلعه زری بیرجند، قلعه جوق تربت حیدریه، تنورچه کاشمر، کلاته چوبک کاشمر، داشکسن قروه، زرشوران (با ذخیره ۵۰ تن و عیار ۵ تا ۸ گرم در تن) و آق دره تکاب(با ذخیره ۲۵ تن و عیار ۳ گرم در تن) اشاره کرد.

برگرفته از پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور  ngdir.ir

///////////////////

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *